ค่าเงินบาทแข็งค่า คืออะไร เกิดจากอะไร และมีผลกระทบอย่างไร ใครบ้างได้รับประโยชน์ เสียประโยชน์

ในช่วงที่ผ่านมา ค่าเงินบาทแข็งค่าขึ้นค่อนข้างมาก ส่วนหนึ่งพบความผิดปกติของการเคลื่อนไหวทางด้านการส่งออกทองคำ โดยเฉพาะภาคเอกชนได้เปิดข้อมูลว่า ช่วง 7 เดือนของปี 2568 ที่ผ่านมา ประเทศไทยได้ส่งออกทองคำไปกัมพูชามากถึงกว่า 7 หมื่นล้านบาท และการแข็งค่าของค่าเงินบาท ยิ่งกดดันการส่งออกสินค้าของไทย

ค่าเงินบาท คือ อัตราแลกเปลี่ยน หรือค่าเงิน เมื่อมีการค้าขายกับต่างประเทศแต่ใช้สกุลเงินต่างกัน ประเทศคู่ค้าต้องทำการกำหนด “อัตราแลกเปลี่ยน” ระหว่างเงินสองสกุล ซึ่งการเทียบเงินสกุลที่ต่างกันนี้ ไม่ได้เปรียบเทียบจากขนาดของประเทศหรือขนาดเศรษฐกิจ แต่จะเปรียบเทียบจาก “อำนาจซื้อที่แท้จริง” ของเงินสกุลนั้น ๆ ในการซื้อสินค้าหรือบริการ

ค่าเงินแข็งค่า/อ่อนค่า คืออะไร

อัตราแลกเปลี่ยนไม่จำเป็นต้องเท่าเดิมเสมอไป อาจแพงขึ้นหรือถูกลงก็ได้ หรือที่ได้ยินบ่อย ๆ ว่าค่าเงินแข็งหรืออ่อน

“ค่าเงินบาทแข็งค่า” หมายถึง เงินบาทมีค่ามากขึ้นเมื่อเทียบกับเงินสกุลอื่น หากเมื่อวานนี้ใช้เงิน 30 บาท แลกได้ 1 ดอลลาร์สหรัฐ แต่วันนี้อัตราแลกเปลี่ยนถูกปรับเป็น 28 บาท แลกได้ 1 ดอลลาร์สหรัฐ ดังนั้น เงินบาทมีค่ามากขึ้นหรือ “แพงขึ้น” เมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ หรือเรียกว่า “ค่าเงินบาทแข็งขึ้นเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ”

“ค่าเงินบาทอ่อนค่า” หมายถึง เงินบาทมีค่าน้อยลงหรือ “ถูกลง” เช่น เมื่อวานใช้เงิน 30 บาท แลกได้ 1 ดอลลาร์สหรัฐ แต่วันนี้อัตราแลกเปลี่ยนถูกปรับเป็น 32 บาท แลกได้ 1 ดอลลาร์สหรัฐ สถานการณ์นี้เรียกว่า “ค่าเงินบาทอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ”

สาเหตุที่ทำให้ค่าเงินแข็งค่า หรืออ่อนค่า

เงินแต่ละสกุลมีลักษณะเหมือนสินค้าที่ราคาขึ้นลงจากกลไกตลาด หรือกำหนดจากอุปสงค์และอุปทานเงินตราของแต่ละประเทศ เช่น กรณีเงินบาทเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ หากมีความต้องการซื้อเงินบาทมากขึ้น โดยเอาเงินดอลลาร์สหรัฐมาขาย เงินบาทก็จะแพงขึ้น (แข็งค่าขึ้น) ในทางกลับกัน หากมีความต้องการซื้อเงินดอลลาร์สหรัฐมากขึ้น โดยเอาเงินบาทมาขาย เงินบาทก็จะถูกลง (อ่อนค่าลง)

ค่าเงินแบบนี้ “ใครได้ ใครเสีย”

เงินบาทแข็งค่า ผู้ที่ได้ประโยชน์

ผู้นำเข้า-จ่ายเงินเท่าเดิม ได้ของเพิ่มขึ้น หรือนำเข้าสินค้าเท่าเดิมในราคาที่ถูกลง

นักลงทุน-ลงทุนนำเข้าเครื่องจักรและอุปกรณ์ในราคาถูกลง

ผู้ที่เป็นหนี้กับต่างประเทศ-ใช้เงินบาทน้อยลง ชำระหนี้เท่าเดิม

คนไทยไปเที่ยว นักศึกษาที่จะไปเรียนต่างประเทศ-ค่าใช้จ่ายถูกลงเมื่อเทียบเป็นเงินบาท

คนทั่วไป-ซื้อสินค้านำเข้าในราคาถูกลง

เงินบาทแข็งค่า ผู้ที่เสียประโยชน์

ผู้ส่งออก-ส่งออกของเท่าเดิม ได้รับชำระเป็นเงินดอลลาร์เท่าเดิม แต่แลกเป็นเงินบาทได้น้อยลง

คนไทยทำงานในต่างประเทศ-เอาค่าจ้างกลับมาแลกเป็นเงินบาทได้น้อยลง

ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวที่รับเงินต่างประเทศ-นำมาแลกเงินบาทได้น้อยลง

เงินบาทอ่อนค่า ผู้ที่ได้ประโยชน์

ผู้ส่งออก-ส่งออกของเท่าเดิมได้รับชำระเป็นเงินดอลลาร์เท่าเดิม แต่แลกเป็นเงินบาทได้มากขึ้น

คนไทยทำงานในต่างประเทศ-เอาค่าจ้างกลับมาแลกเป็นเงินบาทได้มากขึ้น

ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวที่รับเงินต่างประเทศ-นำมาแลกเงินบาทได้มากขึ้น

เงินบาทอ่อนค่า ผู้ที่เสียประโยชน์

ผู้นำเข้า-จ่ายเงินเท่าเดิม ได้ของน้อยลง หรือนำเข้าสินค้าเท่าเดิมในราคาที่แพงขึ้น

นักลงทุน-ลงทุนนำเข้าเครื่องจักร และอุปกรณ์ในราคาแพงขึ้น

ผู้ที่เป็นหนี้กับต่างประเทศ-ใช้เงินบาทมากขึ้น ชำระหนี้เท่าเดิม

คนไทยไปเที่ยว นักศึกษาที่จะไปเรียนต่างประเทศ-ค่าใช้จ่ายแพงขึ้นเมื่อเทียบเป็นเงินบาท

คนทั่วไป-ซื้อสินค้านำเข้าในราคาแพงขึ้น